Bovenbeenspalk

>Traumachirurgie >BovenbeenspalkAuteur: A. Oldenhuis, gipsverbandmeester - Laatste update: 01-07-2014
Naar boven

Indicatie

- Bovenbeenspalk: Heelbeen achterspalk + Onderbeen U spalk + 3 kniestroken
- Fracturen van het onderbeen
Naar boven

Stand van gewrichten

- Knie licht gebogen
- Enkel in 90 graden (evt. in lichte spitsstand bij gevaar voor recurvatie van breuk)
Naar boven

Materiaal en methode van aanleggen

Materiaal
  • - Tricot Kous
  • - Synthetische watten
  • - Eventueel pre-tape
  • - Natte hydrofiel zwachtel (8 of 10 cm breed)
  • - Ideaal zwachtels
  • - Gips-longuettes: meestal 2x4 lagen; 20 cm breed
  • - Lauw water
  • - Tape of leukoplast
  • - Mitella
Werkwijze
  • 1. Patient informeren en in de juiste houding plaatsen: voor onderarm ziten met arm op gipstafel
  • 2. Gipsspalk in goede vorm knippen
  • 3. Polsteren:
        - Tricot kous
        - Nu arm in juiste positie brengen
        - Synthetische watten, aan de uiteinden van de spalk circa 1 cm extra
        - evt. pre-tape
  • 4. Voorgeknipte spalk heel kort onderdompelen in lauw water
        - Overtollige water enigszins wegknijpen
        - Spalk uitstrekken op harde, vlakke onderlaag
          lagen met vlakke handen in elkaar wrijven
        - Op gepolsterde arm aaleggen en modelleren
        - Opletten op juiste stand
        - Fixeren met natte hydrofiele zwachtel, niet te strak
  • 5. Even wachten tot het gips enigszins is uitehard, dan hydrofiele zwachel verwijderen en alle randen controleren, de ruimte tussen de spalk: nergens circulair gegipst?
  • 6. Spalk fixeren met ideaal zwachtel: met gelijkmatige spanning zwachtelen, maar vooral niet te strak. Eventueel fixeren met tricot zwachtel
  • 7. Tricot kous omslaan om de randen af te werken, bij voldoende lengte (dubbele lengte van de spalk is dan nodig) van de tricot kous kan deze na omslaan de hele spalk bedekken
  • 8. Mitella aanleggen
  • 9. Patient instructies meegeven
Naar boven

Vorm van spalk

  • Achterspalk
  • - Dikte: 2x4 lagen
  • - Breedte: 20cm
  • - Lengte: Tenenrand, ruim onder de lies
  •  
  • "U"-spalk
  • - Dikte: 1x4 lagen
  • - Breedte: 15cm
  • - Knie - onder voet langs - knie
  •  
  • 3 kniestroken
  • - Dikte: 1x4 lagen
  • - Breedte: 15cm
  • - Lengte: Midden bovenbeen, midden onderbenen
  •  
  • Houding van patiënt: tijdens polsteren in rugligging, tijdens gips aanleggen, zo nodig in buikligging (zorg wel dat knie ontlast wordt). Bij instabiele breuken kan de stand beter bewaakt worden bij een patiënt in rugligging.
  • - Enkels, hiel en knie extra goed polsteren
  •  
  • Achterspalk
  • A. Ruim uitwaaieren
  • B. Plooien ter hoogte van de enkels: inknippen, ruim openvouwen en per circa 4 lagen om en om terugslaan
  • C. Rondom enkels en achillespees goed modelleren
  •  
  • "U"spalk
  • D. Frontale rand ondervoet plaatsen
  • E. Randen niet laten overlappen eventueel iets terugslaan om minstens 2 centimeren ruimte open te laten
  • F. Ook dorsale randen niet laten overlappen
  •  
  • 3 kniestroken
  • G. Dorsale strook eerst plaatsen en direct versmallen tot "ribbel": voorkomt doorknikken
  • H. Mediale en laterale stroken overlappen de "ribbel"
  •  
  • Bij rugligging eventueel eerst fixeren met hydrofiele zwachtels, deze later weer verwijderen of helemaal doorknippen. Definitieve fixatie volgt dan met ideaal of tricot zwachtels