Achillespeesruptuur

>Traumachirurgie >AchillespeesruptuurAuteur: J. Sprakel, MD - Laatste update: 20-12-2015
Naar boven

Oorzaak

  • - Indirect inwerkend geweld door het acuut krachtig aanspannen van de kuitspieren, meestal tijdens sport bij een snelle start of een abrupte beweging
  • - Ontstaat door excentrische contractie (tijdens verlengen spier, naar achteren uitstappen)
  • - Typische veertigers blessure
Naar boven

Lichamelijk onderzoek

  • - Knapje horen/voelen
  • - Gevoel dat iemand op hiel trapt
  • - Pijn over de achillespees met lokale zwelling en palpabele delle (deuk) in het verloop van de pees, 4-6 cm boven het hielbeen
  • - Onvermogen om op de tenen te lopen en de voet goed af te wikkelen
  • - Beperkte actieve plantairflexie
  • - Test van Thompson: knijpen in de kuitspieren ontstaat geen plantaire flexie van de voet
Naar boven

Diagnostiek

  • - Bij niet een niet zekere diagnose is echografie een goede optie. Dit is vaak niet nodig bij een positieve Thompson test.
  • - Cave: intacte m. plantarispees wordt soms aangezien voor nog deels intacte achillespeesruptuur
  • - Een partiële achillespeesruptuur is op zijn minst uiterst zeldzaam,  waarschijnlijk komt dit niet voor. 
Naar boven

Keuze van behandeling

In de literatuur 1 is er geen duidelijke voorkeur uit te spreken voor conservatieve of operatieve therapie bij acute rupturen en re-rupturen. Conservatieve behandeling  geeft een verhoogd risico op een re‐ruptuur (ca. 8% vs 4% bij operatieve behandeling). De operatieve behandeling geeft meer kans op complicaties (infectie circa 2% en circa 8% klachten van de n. suralis). Dit dient met de  patient te worden besproken.
Naar boven

Conservatieve behandeling

Indicaties:
  • - Achillespeesruptuur
  • - Re-ruptuur achillespees


(Na-)behandeling:
  • - Walkerbrace voor 8 weken
  •  
  • Indien geen Walkerbrace:
  • - Bovenbeengips met de voet in spits (eerst 30 graden) gedurende 6 weken
  • - Daarna geleidelijk minder spits aanbrengen en progressief partieel belasten, evt. met hakverhogingen
  • - Fraxiparine 0,3cc gedurende 6 weken gipsimmobillisatie


Follow-up:
Poliklinische follow-up Walkerbrace 2:
Week 0-2
- Walker brace met 3 hiel pads, belasten op geleide van klachten met 2 krukken
- Bij presentatie buiten kantooruren eerst gips en <1 week afspraak gipskamer voor aanleggen Walker
- Walker brace wordt s nachts gedragen, maar mag afgedaan worden om te wassen
- Oefen flexie en extensie van de tenen meerdere malen per dag
Week 2-4
- Walker brace met 2 hiel pads, belasten op geleide van klachten, krukken indien nodig
- Walker brace wordt s nachts gedragen, maar mag afgedaan worden om te wassen
- Oefen flexie en extensie van de tenen meerdere malen per dag 
Week 4-6
- Walker brace met 1 hiel pad, belasten op geleide van klachten zonder krukken
- Walker brace wordt s nachts gedragen, maar mag afgedaan worden om te wassen
- Oefen flexie en extensie van de tenen meerdere malen per dag
Week 6-8
- Walker brace zonder hiel pad, belasten op geleide van klachten zonder krukken
- Walker brace wordt s nachts gedragen, maar mag afgedaan worden om te wassen
- Oefen flexie en extensie van de tenen meerdere malen per dag 
Week 8-12
- Stop gebruik walker brace
- Draag schoen met hierin een lichte haklverhoging (1‐2 lagen)
- Eventueel compressiekous bij zwelling
- Eventueel fysiotherapie 


Poliklinische follow‐up gipsbehandeling
Na 2 weken Na 4 weken Na 6 weken Na 8 weken Na 3 maanden
- Gipswissel, minder spits - Gipswissel, minder spits - Gipswissel, in 90 graden (neutrale stand) - Gips verwijderen
- Belasten mobiliseren
- Evt. hakverhoging
- Oefeninstructies
- Zn start fysiotherapie
- Functiecontrole
- Oefeninstructies
- Zn start fysiotherapie
Naar boven

Operatieve behandeling

Indicaties:
  • - Achillespeesruptuur
  • - Re-ruptuur achillespees


  • Operatie-technieken:
  • - Bunnell-naad met PDS door pees
  • - Via 2.0 mm boorgat door calcaneus
  • - 3 slippen techniek hechten PDS


  • Nabehandeling (1)
  • - 2 weken onderbeensgips zoveel mogelijk in 90 graden (neutrale stand)
  • - Gevolgd een hakverhoging, 4 lagen, elke week met 1 laag afbouwen
  • - 2 weken Fraxiparine 0,3cc gedurende gipsimmobilisatie
  • - Sportverbod voor 3 maanden
  • Nabehandeling (2)
  • - Direct postoperatief 2 weken gips in (lichte, 100 graden) spitsstand
  • - 2 weken belasten met achillespeestape en een hakverhoging
  • - 2 weken belasten met achillespeestape zonder hakverhoging
  • - Na 6 weken belasten zonder tape
  • - 2 weken Fraxiparine 0,3cc gedurende gipsimmobilisatie
  • - Sportverbod voor 3 maanden

Er zijn meerdere nabehandelingsprotocollen. Dit is per dokter en per ziekenhuis verschillend.

Follow-up
Poliklinische follow‐up gipsbehandeling
Na 2 weken Na 6 weken Na 3 maanden Na 6 maanden (op indicatie)
- Hechtingen verwijderen
- Gips af
- Belast mobiliseren met 4 lagen hakverhoging
- Instructie: wekelijks 1 laag verwijderen
- Functiecontrole
- Oefeninstructies
- Belast mobiliseren, nog geen sporthervatting
- Zn fysiotherapie
- Functiecontrole
- Oefeninstructies
- Belast mobiliseren
- Eventueel sporthervatting
- Zn fysiotherapie
- Functiecontrole
- Zn start fysiotherapie
Naar boven

Complicaties

  • Conservatieve behandeling:
  • - Langdurige triceps surae zwakte (1-2 jaar)
  • - Re-ruptuur
  • - Elongatie achillespees
  • - Chronische tendinitis klachten
  • - Diep veneuze trombose
  • Operatieve behandeling:
  • - Wondinfectie
  • - (Na-)bloeding
  • - Pijnklachten en/of functieverlies ondanks geslaagde operatie
  • - Zenuwletsel (n. suralis)
  • - Diep veneuze trombose
  • - Re-ruptuur
  • - Elongatie achillespees
  • - Chronische tendinitis klachten
Naar boven

Naar boven

Naar boven

Referenties

1. Wilkins R, Bisson LJ.Operative Versus Nonoperative Management of Acute Achilles Tendon Ruptures: A Quantitative Systematic Review of Randomized Controlled Trials.  Am J Sports Med. 2012 Sep;40(9):2154‐60 
2. Olsson N, Silbernagel KG, Eriksson BI, Sansone M, Brorsson A, Nilsson‐Helander K, Karlsson J Stable surgical repair with accelerated rehabilitation versus nonsurgical treatment for acute Achilles tendon ruptures:  a randomized controlled study. Am J Sports Med. 2013 Dec;41(12):2867‐76.
3. Nederlandse vereniging voor traumachirurgie (www.trauma.nl)