Soorten antibiotica en verwekkers

>Algemene chirurgie >Soorten antibiotica en verwekkersAuteur: J. Sprakel - Laatste update: 04-07-2017
Naar boven

Grampreparaat

Gram preparaat Positief
Kokken Staven/Staafjes
Staphylokokken Streptokokken Sporevormers Niet-sporevormers
Stafylococcus Aureus
Stafylococcus Epidermis
Ketens Diplokokken Clostridium (anaeroob)
Bacillus (aeroob)
Corynebacterim
Lactobacillus
Enterokokken
Hemoltyische streptokokken
Pneumokokken

Gram preparaat Negatief
Kokken Staafjes Staven
Neisseria
Moraxella
Haemophilus influenzae Pseudomonas
Stenotrophomonas
Escherichia coli
Klebsiella
Enterobacter
Proteus
Salmonella
Shigella
Naar boven

β-lactam antibiotica

  • Penicillinen
  • Smalspectrum
  • - Dekking: Grampositieve kokken (streptokokken, pneumokokken, in mindere mate: stafylokokken) en gramnegatieve kokken (meningokokken)
  • - Soorten: benzylpenicilline, fenoxymethylpenicilline, feneticilline (Broxil®), flucloxacilline (Floxapen®)
  •  
  • Breedspectrum
  • - Dekking: Tevens gramnegatieve staafvormigen
  • - Soorten: Amoxicilline, piperacilline
  • - Aangrijpingspunt: Celwand
  • Cefalosporinen (reserve)
  • 1ste en 2de generatie cefalosporine
  • - Dekking: Grampositieven, in mindere mate o.a. de bètalactamasen Enterobacter en Pseudomonas
  • - Soorten: cefalotine (Keflin®), cefamandol (Mandol®), cefazoline (Kefzol®, Servazolin®), cefuroxim (Zinacef®)
  •  
  • 3de generatie cefalosporine
  • - Dekking: Uitgebreidere, tevens meer Gramnegatieve dekking
  • - Soorten: ceftazidim (Fortum®)
  •  
  • 3de generatie cefalosporine
  • - Dekking: tevens Pseudomonas, in mindere mate stafylokokken
  • - Soorten: cefotaxim (Claforan®), ceftriaxon (Rocephin®)
  • Carbapenems
  • - Dekking: grampositieve en gramnegatieve aeroben, anaeroben, Pseudomonas aeruginosa, niet: MRSA.
  • - Soorten: Imipenem/cilastatine (Tienam®)
  • Monobactams
  • - Dekking: Gram-negatieve bacteriën, waaronder Pseudomonas aeruginosa, Escherichia coli, Citrobacter en andere Enterobacter-soorten
  • - Soorten: aztreonam (Azactam®)
Naar boven

Aminoglycosiden

  • - Dekking: Meeste gramnegatieve staven (incl. Pseudomonas aeruginosa) en bijna alle grampositieven zoals stafylokokken, niet: gramnegatieven
  • - Soorten (plasmaspiegel controleren!): Gentamicine, tobramycine (Obracin®), netilmicine, amikacine
  • - Aangrijpingspunt: Eiwitsynthese
Naar boven

Tetracyclines

  • - Dekking: Breed spectrum. Eerste keus middelen in de behandeling van chlamydia en rickettsia
  • - Soorten: tetracycline, chloortetracycline, oxytetracycline, doxy cycline (Efracea®, Vibramycin®), methacycline
  • - Aangrijpingspunt: Eiwitsynthese
Naar boven

Macroliden en Clindamycine

  • Macroliden
  • - Dekking: Penicillinegevoelige bacteriën, m.n. grampositieven, Staphylococcus aureus, Haemo philus influenzae, Bordetella, Campylobacter jejuni, Chlamydia, Legionella, Mycoplasma, mycobacteriën
  • - Soorten: azitromycine (Zith romax®), claritromycine (Klacid®)
  • - Aangrijpingspunt: Eiwitsynthese
  • Erytromycine
  • - Dekking: tevens Helicobacter pylori
  • - Soorten: Erytromycine (Erythrocine®)
  • Clindamycine (Dalacin C®)
  • - Dekking: sterk actief tegen anaeroben. Antagoneert de werking van macroliden door competitie
  • - Soorten: Clindamycine (Dalacin C®)
Naar boven

Chlooramfenicol/Thiamfenicol

  • Chlooramfenicol (oogdruppels/-zalf)
  • - Dekking: vele grampositieven en gramnegatieven, Rickettsiae en Chlamydiae. Pseudomonasstammen zijn niet gevoelig. Penetreert goed in het oogweefsel
  • - Soorten: chlooramfenicol, thiamfenicol
  • - Aangrijpingspunt: Eiwitsynthese
Naar boven

(Fluor)chinolonen

  • - Dekking: Gramnegatieven. Stafylokokken, streptokokken en enterokokken zijn ongevoelig
  • - Soorten: ciprofloxacine (Ciproxin®), levofloxacine (Tavanic®)
  • - Aangrijpingspunt: DNA replicatie
  • Ofloxacine
  • - Dekking: tegen Legionella penumophila
  • - Soorten: ofloxacine (Tarivid®)
Naar boven

Nitro-imidazolderivaten

  • - Dekking: anaeroben, inclusief Clostridium difficile
  • - Soorten: metronidazol (Flagyl®)
Naar boven

Sulfonamiden

  • - Dekking: Breed spectrum, zowel grampositieve als gramnegatieve bacteriën. Nadelen: snel optreden van resistentie, grote kans op allergische reacties
  • - Soorten: trimethoprim, co-trimoxazol (Bactrimel®) bestaat uit sulfamethoxazol + trimethoprim
  • - Aangrijpingspunt: Remmers foliumzuur synthese
Naar boven

Glycopeptiden

  • - Dekking: uitsluitend grampositieven
  • - Soorten: teicoplanine (Targocid®), vancomycine (Vancocin CP®)
  • - Vooral toegepast bij infecties met resistente stafylokokken, bij endocarditis, bij pseudomembraneuze colitis (Clostridium difficile)
  • - Aangrijpingspunt: Celwand
Naar boven

Rifampicine

  • - Dekking: de meeste grampositieven, M. tuberculosis, M. leprae, sommige gramnegatieven zoals Neisseria en Haemophilus influenzae
  • - Soorten: Rifampicine (Rifadin®)
  • - Aangrijpingspunt: RNA-transcriptie